Overslaan naar inhoud

Doe die oplossing

5 maart 2026
10 juli 2026 in
Sophie Buchner
| Nog geen reacties

Een oplossing doen.

Dat is geen correct Nederlandse zin.

Een oplossing uitproberen wel. Een poging doen bestaat ook.

Dat vind ik jammer.


Vanaf nu kan in mijn wereld een oplossing gedaan worden.

Oké, dat was misschien wat kort door de bocht. Ik lees me zojuist in over de woorden "doen" en "proberen". Taalkundig gezien is de zin "Een oplossing doen" incorrect, omdat werkwoorden in de Nederlandse taal vaste combinaties hebben; collocaties genoemd.

Taalkundig gezien, en logischerwijs, is de zin "Een oplossing uitproberen" uiteraard correct.

Het werkwoord "doen" wordt gebruikt bij handelingen of activiteiten, niet bij abstracte resultaten zoals een oplossing.¹

Als betekenis van het werkwoord "doen" kan ik vinden: "een handeling verrichten", "in orde maken" en "ervoor zorgen dat iets gebeurt".² Dat klinkt daadkrachtig en zeker.

Een betekenis van het werkwoord "proberen" is: "(iets) doen waarvan je niet zeker weet of het kan of lukt".³ Grappig dat daar het werkwoord "doen" in verweven is. Je kunt niet iets proberen zonder het te doen.

En nu, reflecterend, vraag ik mezelf af waar dan mijn allergie ligt met "proberen".

Mijn aanname bij het woord proberen is vaak dat het niet nodig lijkt of blijkt om resultaat te behalen. De zin "Maar ik heb het toch geprobeerd?!" klinkt in mijn oren vaak als een excuus, alsof het resultaat daarmee dan niet meer nodig is. Het is goed zo; het resultaat is blijkbaar te moeilijk te behalen. Wees gerust, we verzinnen wel iets anders.

Daarnaast vind ik dat proberen klinkt alsof je er meer moeite in stopt dan doen.

Op "Ik heb het gedaan" wordt vaak niet meer doorgevraagd. Het is afgerond en klaar. Het geeft de sfeer dat het makkelijk was, juist omdat het resultaat behaald is. Je wordt misschien bedankt, en dat is dat. Er wordt verder niet bij stilgestaan hoeveel moeite het heeft gekost om dat resultaat te behalen.

Achter "Ik heb het geprobeerd" voel ik meer nieuwsgierigheid.

Oké, het is dan niet gelukt. Waarom niet? Ik ga ervan uit dat je je best hebt gedaan. Hoe groot was je inzet en kan ik je misschien helpen? Wat heb je al geprobeerd en kunnen we het nog een keer anders doen?

Bij proberen zit altijd een element van onzekerheid of inspanning. Het kan mislukken. Er zit een soort aantrekkelijke, of misschien wel intrigerende, spanning ingebakken. Is het resultaat wel haalbaar?

Leerpuntje voor mezelf; ik zal voortaan nóg nieuwsgieriger zijn naar "doen".

Hoe is het gelukt? Wat heb je ervoor moeten laten? Heeft het moeite gekost? Kunnen we ervan leren? Is de methode te herhalen?

Want laten we eerlijk zijn; een winnaar die de eerste plaats gehaald heeft, hoe vaak heeft hij of zij zijn of haar sportprestatie al niet herhaald? Hoe onwijs vaak, levensvullend vaak, heeft diegene niet dezelfde oefening(en) gedaan voordat die op het podium staat en de zin te horen krijgt: "Doet-ie even hoor!"

Best een afknappend zinnetje als je er zo over nadenkt. Klaar, afgelopen, resultaat is binnen. En doorrrrrrrrr.

Je kunt iets honderd keer proberen. Alleen al bij het lezen van die zin hoor ik een stemmetje in mijn hoofd: "Jemig... honderd keer? Klinkt uitputtend."

Je kunt iets honderd keer doen, en bij het lezen van die zin komt er bij mij op: "Wauw! Dat is daadkrachtig! Diegene wil ergens goed in worden!" Hij of zij wil resultaat behalen.

Dan is het toch de slag om de arm die me dwarszit bij het gebruik van het woord "proberen". Een mindset die ruimte laat voor falen. Een persoon die in gedachten houdt dat er een mogelijkheid is dat het niet lukt.

En laten we eerlijk zijn, iedereen kan alles.

Oké, ook kort door de bocht.

Met de juiste tijd, mogelijkheden, financiën en fysieke staat kan iedereen heel erg veel bereiken. Niet met één nachtje slapen en dromen, wel met minimaal duizend uur doen.

Ik geloof in "doen". Ik geloof dat de mens gemiddeld genomen kan bereiken wat hij wenst.


¹ ANS | Zoeken en Nominalization - Wikipedia

² doen Nederlands woordenboek - Woorden.org

³ proberen Nederlands woordenboek - Woorden.org

#Implementatiecoach #Menselijk

Deel deze tekst
Meer van mijn blogs
Aanmelden om een reactie achter te laten
Klinkt vervelend, maar gefeliciteerd!
23 februari 2026