“Wat een vreemd type zeg. Daar herken ik me echt totaal niet in! Waarom zou je dat doen?”
Ieder mens is uniek. Dat weten we al. Ieder mens communiceert ook uniek. Dat is in de context van dat eerste statement redelijk voor de hand liggend. Maar dat we die uniekheid ons ook dagelijks, in alle tientallen tot honderden scenario’s, beseffen, dát is de kunst.
Er zijn tegenwoordig vele methoden ontwikkeld om al die unieke mensen te bevatten in teksten en modellen. Je ontkomt er daarbij niet aan om mensen te groeperen, over één kam te scheren of in hokjes te stoppen. Uiteraard, aangezien ieder mens uniek is, is het de wens ieder mens uniek te behandelen en past dat nooit in een handleiding of een hokje. Maar het is toch wel echt heel handig om te beginnen met het leren van de hokjes.
Een van de methoden om menselijk gedrag “uit te pluizen” kan aan de hand van het Process Communication Model. De Amerikaanse klinisch psycholoog dr. Taibi Kahler is de man achter PCM(1). Hij ontdekte het als onderzoeker op het gebied van Transactionele Analyse.
Het gedachtengoed: op basis van 6 omschreven persoonlijkheidstypen heeft iedereen in de eerste 7 levensjaren zijn eigen huis gebouwd. Dit huis zal levenslang nog wat ontwikkelen en onderhoud krijgen, maar een allesomvattende grote verbouwing komt (zo goed als) nooit voor. Jouw persoonlijkheidshuis bevat een "richtlijn" in hoe jij de wereld tot je neemt én hoe jij je beweegt door de wereld. Wat maakt dat je lekker in je vel zit en waardoor je niet zo lekker in je vel zit. Je kunt gedrag inzetten waar je van oplaadt, en gedrag wat je veel energie kost.
Ieder mens heeft toegang tot alle zes de persoonlijkheidstypen. Onderaan ligt uiteraard de begane grond, daar waar je het liefst, vaakst en makkelijkst bent.
De mate van toegang tot en verblijf op een betreffende etage is uniek. Als je de lift neemt naar een etage kost dat energie, en hoe lang je op die etage wenst te blijven wordt bepaald door hoe gemakkelijk je je over die etage beweegt. Op de 3e etage komen kost minder energie dan op de 6e etage komen, en de kans is groot dat je het langer volhoudt op de 3e etage dan op de 6e.
Grofweg zou de kans 1 op 6 zijn dat, als je een random iemand tegenkomt, diegene hetzelfde persoonlijkheidstype op zijn of haar begane grond heeft*. Het is niet in beton gegoten, maar het zal zo zijn dat je dan redelijk gemakkelijk een connectie maakt en een goed, gelijkgestemd gesprek hebt.
De kans zou daarmee 5 op 6 zijn dat je iemand tegenkomt die niet hetzelfde persoonlijkheidstype heeft op zijn of haar begane grond. Gelukkig hoef je vaak maar “even” de lift te nemen om een eerste connectie te maken op het “juiste” niveau, waarna je weer terug kunt zakken naar jouw eigen comfortabele begane grond. Iedere keer wanneer je elkaar “even niet begrijpt”, kun je de lift nemen naar het comfortabele persoonlijkheidstype van de ander.
Het is een kunst. En het zal altijd een kunst blijven. We zijn allemaal vreemde types. Allemaal op onze eigen manier. Maar er zit een idee achter. Achter iedereen, en achter elk gedrag.
Het zal een levenslange speurtocht blijven om deze kunst onder de knie te krijgen; de kunst van de mens.
*Dat is niet helemaal waar, want niet ieder persoonlijkheidstype komt even vaak voor op de begane grond. En daarnaast begeef je je mogelijk vooral in een omgeving met gelijkgestemden, waardoor je vooral mensen tegenkomt die op de onderste etages een soortgelijk persoonlijkheidshuis hebben.
#Implementatiecoach #Menselijk #Communicatie